Szukaj - Prace - Top 10 - Dodaj pracę - Cz@t

Charakterystyka ptaków
Wersja do wydrukowaniaPraca w zip'ieWyślij na e-mail
Przedmiot: Biologia
dodano: 2002-08-16
autor: Jojo

Charakterystyka ptaków

Pokrycie ciała

  • skóra ptaków jest delikatna
  • tworzy ja wielowarstwowy i zrogowaciały naskórek, pod którym znajduje się elastyczna skóra właściwa
  • brak gruczołów potowych
  • występują gruczoły łojowe: gruczoł kuprowy
  • ciało pokryte piórami
  • zawiązek pióra powstaje jako wpuklenie naskórka, które zapada się w głąb skóry, gdzie styka się z brodawką skóry właściwej i dzieli się na dwie części:
  • zewnętrzną, z której powstanie pochwa pióra
  • wewnętrzną, z której wyrośnie właściwe pióro
  • listewki i haczyki promyków sąsiednich gałązek zachodzą na siebie tworząc bardzo lekką i elastyczną strukturę chorągiewki
  • podział piór ze względu na rolę:
  • związane z lotem – lotki i sterówki (sztywna chorągiewka)
  • związane z termoregulacją – pióra puchowe i okrywowe
  • lotki mocowane są na końcach skrzydeł łącznotkankową spoiną (do II palca i częściowo do III palca oraz śródręcza – lotki I rzędu; na kości łokciowej od 6 do 37 lotek II rzędu)
  • sterówki tworzą ogon ptaka (osadzone są na pygostylu; od 8 do 24)
  • dziób – rogowe okucie szczęk, powstałe ze zlanych w jedną całość łusek rogowych
  • progresywne przystosowanie do lotu


Szkielet

  • bardzo lekki – w większości pneumatyczny (jamy szpikowe wypełnione powietrzem)
  • szkielet osiowy:
  • czaszka:
    1. mózgoczaszka większa niż u gadów; duża szerokość i cienkie sklepienie (zlane kości: ciemieniowa, skroniowa i potyliczna)
    2. obecność kilku kości w żuchwie, pojedynczy kłykieć potyliczny (cechy gadzie)
  • kręgosłup – zbudowany z 5 odcinków, o łącznej liczbie kręgów od 39 do 62:
    1. bardzo ruchliwy odcinek szyjny, esowato wygięty; kręgi siodełkowate (pierwsze dwa to dźwigacz i obrotnik) w liczbie od 9 do 25
    2. odcinek piersiowy – pierwsze kręgi piersiowe zrastają się w pojedynczą kość grzbietową
    3. ostatnie kręgi piersiowe, wszystkie lędźwiowe, krzyżowe i ogonowe zrastają się w kość lędźwiowo-krzyżową; odcinek ten zespolony jest z potężną miednicą
    4. w odcinku ogonowym pierwszy kręg zrasta się współtworząc synsacrum; kilka następnych jest wolnych; ostatnie 4 zrastają się w trójkątną płytkę kostną - pygostyl
  • klatka piersiowa – mocna
  • silnie zaznacza się tendencja do usztywniania kręgosłupa tułowiowego
  • obręcze i kończyny:
  • obręcz barkowa – zbudowana z łopatek, kości kruczych i obojczyków;:
    1. duży i płaski mostek, u ptaków latających wyrasta zeń duży grzebień mostka – miejsce przyczepienia silnych mięśni skrzydeł; u nielotów zredukowany
  • obręcz miednicowa i kończyny dolne:
    1. dobrze rozwinięte (dwunożność, konieczność przyjmowania dużych obciążeń przy lądowaniu)
    2. skrócona kość udowa
    3. kości podudzia (strzałkowa i goleniowa) często zrastają się ze sobą tworząc kość goleniową
    4. dolne kości stępu i śródstopia zrastają się w czasie rozwoju zarodkowego w kość skokową (powstanie dodatkowej dźwigni i stawu skokowego tylnego – amortyzacja przeciążeń)
    5. redukcja palców w kończynie dolnej – brak palca piątego, pierwszy skierowany do tyłu, drugi, trzeci i czwarty skierowane do przodu
    6. u niektórych ptaków, np. struś afrykański dwupalcowość
Układ mięśniowy

  • dobrze rozwinięta muskulatura (szczególnie mięśnie skrzydeł – u lotników; kończyn dolnych – u biegaczy)
  • brak przepony
  • ruch skrzydeł w dół - mięsień piersiowy
  • ruch skrzydeł w górę – mięsień kruczoramienny
  • oba mięśnie przyczepione do grzebienia mostka i kości ramieniowych


Układ oddechowy

  • złożony z płuc i worków powietrznych
  • mało elastyczne płuca
  • duża powierzchnia czynna płuc
  • do każdego płuca prowadzi oskrzele główne, od którego odchodzą liczne oskrzela II-go rzędu
  • oskrzela II-go rzędu dzielimy na grzbietowe (wdechowe) i brzuszne (wydechowe)
  • oskrzela II-go rzędu rozdzielają się na drobniejsze oskrzeliki III-go rzędu ułożone równolegle względem siebie
  • pomiędzy oskrzelikami III-go rzędu mieści się plątanina kapilar powietrznych i krwionośnych, ma tam miejsce wymiana gazowa
  • średnica kapilar powietrznych jest bardzo mała, np. u gołębia 4mm. (skutek bardzo rozbudowana powierzchnia oddechowa płuc; wada – są bardzo delikatne, dlatego płuca ptaków nie mogą pracować systemem miechowym – płuca ptaków mają charakter przepływowy)
  • funkcję pomp ssąco-tłoczących spełniają cienkościenne i słabo unaczynione worki powietrzne (zazwyczaj 9)
  • worki dzielimy na przednie (m.in. szyjne, obojczykowe i piersiowe przednie) oraz tylne (piersiowe tylne i brzuszne)
  • worki płucne wnikają nawet do kości długich (np. ramienia)
  • ucisk mięśni szkieletowych na worki zmienia ich objętość i wymusza przepływ powietrza przez płuca
  • w czasie lotu wdechy i wydech są zsynchronizowane z wymachami skrzydeł
  • uniesienie skrzydeł = wdech
  • opuszczenie skrzydeł = wydech
  • występuje zjawisko podwójnego oddychania – podczas wdechu i podczas wydechu przez płuca przepływa świeże powietrze
  • wdech: zasysanie powietrza przez worki tylne; jama nosowa®tchawica®krtań dolna®oskrzela główne®płuca; podczas wdechu wejście do oskrzeli brzusznych jest zamknięte; wdychane przez oskrzela grzbietowe powietrze przechodzi od tyłu do kapilar płucnych i dalej do worków przednich; część przechodzi przedłużeniem oskrzela głównego – oskrzelem workowym – do worków tylnych (nie pokonuje sieci kapilarnej)
  • wydech: zamknięcie oskrzeli grzbietowych i przedłużenia oskrzela głównego, otwarcie oskrzela brzusznego; ucisk na przednie i tylne worki powoduje, że nie użyte wcześniej powietrze z worków tylnych przepływa do przodu przez sieć kapilar płucnych, a zużyte wcześniej powietrze, wypełniające worki przednie, usuwane jest przez oskrzela wydechowe do oskrzela głównego i dalej na zewnątrz
  • przepływ powietrza przez kapilary płucne jest zawsze jednokierunkowy – od ogona do głowy
  • worki stanowią wraz z mięśniami tłocznię powietrza
  • worki zmniejszają ciężar właściwy ptaka
  • worki są rezerwuarem powietrza
  • worki biorą udział w nawilżaniu powietrza
  • worki chronią przed przegrzewaniem w czasie lotu
  • worki umożliwiają ogrzewanie zimnego i schładzanie gorącego powietrza


Układ krążenia

  • cztero-jamiste serce o dużej sprawności
  • całkowite oddzielenie krwi natlenionej od odtlenionej
  • serce ptaków może pracować z częstotliwością setek cykli na minutę (u kolibrów około 1000)
  • redukcja zatoki żylnej (za wyjątkiem nielotów)
  • redukcja liczby naczyń opuszczających lewą komorę (jeden łuk aorty - lewy)
  • zmniejszenie wielkości krwinek w porównaniu do gadów
  • krwinki jądrzaste i krótko żyjące
  • obieg krwi – duży: lewa komora®łuk aorty (lewy)®tętnice®kapilary tkankowe®żyły®żyły główne®szczątkowa zatoka żylna®prawy przedsionek
  • obieg krwi – mały: prawa komora®pień płucny®tętnice płucne®kapilary płucne®żyły płucne®lewy przedsionek


Układ wydalniczy i rozrodczy

  • narządy wydalnicze – nerki typu ostatecznego (zanercza)
  • kwas moczowy – produkt przemiany związków azotowych (w nerkach nie dochodzi do zagęszczenia moczu)
  • brak pęcherza moczowego
  • rozcieńczony mocz przepływa moczowodem do kloaki i dopiero tam ulega zagęszczeniu
  • ptaki morskie piją słoną wodę, a nadmiar wody wydalają przez gruczoł solny uchodzący u nasady dzioba
  • nefrony w nerkach mają niewielkie pętle i słabo zagęszczają mocz
  • jaja ptaków należą do największych w całym świecie zwierzęcym
  • zachowania godowe osiągają wysoki stopień rozwoju
  • dymorfizm płciowy
  • u samic funkcjonuje tylko lewy jajnik i jajowód (zmniejszenie masy ciała)
  • zapłodnienie następuje w jajowodzie; dopiero potem komórka jajowa zostaje zaopatrzona w osłonki: białkową, pergaminową i skorupkę wapienną
  • złożenie jaja jest możliwe dzięki rozwartej od tyłu miednicy (brak spojenia łonowego)
  • jaja muszą byś wysiadywane (wyjątek nogale zakopujące jaja w kopcach butwiejących liści
  • ptaki dzielimy na gniazdowniki – pisklęta niedołężne, często ślepe, np. drapieżne, kukułkowate, wróblowate, dzięciołowate, papugi i gołębie; zagniazdowniki – pisklęta wkrótce po wykluciu są dość samodzielne i mogą opuszczać gniazdo w poszukiwaniu pokarmu, jednak opieka rodzicielska jest jeszcze potrzebna przez pewien czas, np. blaszkodziobe, kuraki, żurawie, perkozy


Układ pokarmowy

  • brak zębów
  • u wielu gatunków przełyk uległ rozszerzeniu w wole i tam ma miejsce wstępne rozmiękczanie
  • żołądek ma budowę dwuczęściową: I część intensywne wydzielanie soków trawiennych – żołądek gruczołowy; II część silnie umięśniona, miażdżenie i rozcieranie pokarmu – żołądek mięśniowy
  • występowanie dwuczęściowego żołądka jest dowodem na słuszność zasady korelacji (zmiana w budowie i funkcjach jednego narządu powoduje zmiany w budowie i funkcjach innego – brak zębów a żółądek mięśniowy)
  • niektóre ptaki połykają małe kamienie, tzw. gastrolity
  • długość jelita ptaka zależy od jego diety
  • jelito kończy się w steku (kloace)
  • do kloaki uchodzą również moczowody i nasieniowody (u samic lewy jajowód)
  • szeroki zakres przystosowań do rodzaju pożywienia: ziarnojady, owadożerne, odcedzające, nektarojady, rybożerce i mięsożerce


Układ nerwowy i narządy zmysłów

  • mózg ptaka jest siedem razy większy od mózgu gada
  • krótkie i bardzo rozepchnięte na boki mózgowie (środek ciężkości)
  • dalszy rozwój kresomózgowia
  • zatracenie liniowego układu części mózgowia
  • gładkie półkule kresomózgowia
  • silnie rozwinięty móżdżek
  • esowate wygięcie rdzenia przedłużonego
  • z mózgowia wychodzi 12 par nerwów czaszkowych
  • kresomózgowie – duże, szerokie i gładkie półkule nakrywają całkowicie międzymózgowie (silny przerost jąder ciała prążkowanego – istoty szarej leżącej pod powierzchnią mózgu, znajdują się tu najwyżej zorganizowane ośrodki decyzyjne)
  • móżdżek – duży (lot, dwunożność), zbudowany z trzonu i kłaczków; powierzchnia jest pobrużdżona i pokryta istotą szarą – korą móżdżku
  • rdzeń przedłużony – duży
  • węch – słaby; redukcja kory węchowej w kresomózgowiu; przesunięcie otworów nosowych do nasady dzioba
  • wzrok – największe oczy wśród zwierząt; silnie zakrzywiona rogówka
  • słabo rozwinięte narządy czucia skórnego
  • dobrze rozwinięty narząd smaku
  • narząd równoważno-słuchowy – brak małżowin usznych; szybkie przewodzenie sygnału w uchu i ślimaku; w uchu środkowym występuje tylko strzemiączko; krótkie przewody słuchowe zewnętrzne i nerwy słuchowe – małe zniekształcenia dźwięków; duże kanały półkoliste w uchu wewnętrznym


Występowanie i znaczenie

  • najliczniejsza grupa czworonogów
  • funkcjonują na wszystkich poziomach konsumentów
  • są źródłem mięsa, jaj i piór
  • owadożerne gatunki regulują ilość owadów-szkodników
  • ptaki drapieżne ograniczają populacje szkodliwych gryzoni
  • kolonijne ptaki morskie (np. kormorany i pelikany) są źródłem guana
  • hodowane ze względów estetycznych
  • rzadko wyrządzają poważniejsze szkody (wyj. Wikłacz czerwonodzioby)
  • ptaki mogą przenosić czynniki chorobotwórcze (np. choroby papuziej), tzw. orniotozy

Komentarz/uwagi/znalezione błędy: MegaStats
Odsłony:
557716 razy
Ocena:
6.18/10
Głosy:
428
Oceń:
Szukaj - Prace - Top 10 - Dodaj pracę - Cz@t
Home | Śmieszne sms | Reklama | Napisz do nas
© Copyright by Mumin Designer 2000-2007