Szukaj - Prace - Top 10 - Dodaj pracę - Cz@t

Motyw snu w literaturze
Wersja do wydrukowaniaPraca w zip'ieWyślij na e-mail
Przedmiot: Matura
dodano: 2003-11-22
autor: Andzia

  1. Sen jako szczególnie motywowana anegdota

    1. Sen jako "historia" w historii
      Historia śniona, wyraźnie przeciwstawiona jawie, mogąca mieć sens: proroczy, konsolacyjny, ostrzegawczy, objawieniowy, kataryczny.

      W konstrukcji utworu jako sen któregoś z bohaterów, jeśli składnikiem świata przedstawionego, będącym autonomicznym układem obrazów i wyrażeń rządzonych innymi prawami niż jawa.

    2. Funkcje snu – anegdoty.
      • odsłania tajemnicę przyszłości, przeszłości, teraźniejszości
      • jest przesłaniem mocy nadprzyrodzonych, wejrzeniem w zaświaty
      • stanowi stan zjednoczenia duszy z wszechbytem
      • jest ujawnieniem nieuświadomionych i stłumionych treści psychicznych
      • jest wizją cudownie lub tajemniczo zesłaną i realizującą się w innym wymiarze rzeczywistości

    3. Uwielokrotnienie znaczeń
      Sen nadaje nowy sens, w utworze odczytywany według reguł onirycznej symboliki.

      Wprowadzenie do utworu sennej anegdoty komplikuje wewnętrzny układ sensów, głównie w sferze fabularnej i ideowej, nie zmienia jednak sposobu relacji naznaczonej epickim lub moralizującym dystansem.

    4. Rozjaśnienie niejasnego
      W narracji następuje uporządkowanie snu i jego racjonalizacja.

    5. Nieokreśloność i tajemniczość
      • stosowane epitety: coś, jakiś, jakby, niby, gdzieś, etc.
      • jedność relacji: wtem, nagle, niespodziewanie, potem, etc.

    6. Przykłady:
      • Biblia, Rdz (sen Jakuba), Wj (sen faraona)
      • Kochanowski, Tren XIX albo Sen
      • Mickiewicz, Dziady cz. III
      • Prus, Lalka
      • Bułhakow, Mistrz i Małgorzata


  2. Sen jako model wizji poetyckiej
    Ośrodkiem uwagi przestaje być historia i jej możliwe wykładanie, ale struktura marzenia sennego oraz przebieg procesu śnienia.

    1. Poezja jako ekwiwalent snu.
      Poezja łudzi, że jest głosem świętym, wieścią z drugiej strony bytu, cudownym zwierciadłem – odbiciem sennych krain; chce być snem, albo za niego uchodzić.

    2. Znaki równania.
      Poezja zaciera granicę między sferą snu i twórczości, granicy tej jednak nie da się usunąć, gdyż:
      • poezja jest zobiektywizowaną formą słowną
      • sen jest indywidualnym przeżyciem, nikłym fenomenem psychicznym, jedynie wspomnieniem

    3. Sen jako konwencja literacka
      Kształtowanie iluzji sennych ma charakter konwencji literackiej, najczęściej przedstawia się ją w opozycji do świata jawy.

    4. Prezentacja śnienia
      Konstrukcja świata przedstawionego:
      • Zacieranie odrębności i tożsamości poszczególnych zjawisk, które nacechowane bytową niepewnością pojawiają się, przemijają i znikają.
      • Zawieszenie praw przyczynowości i celowości w rozwijaniu sytuacji i wydarzeń.
      • Naruszanie związków i motywacji logicznych.
      • Osłabienie wyrazistości relacji czasowych i przestrzennych między zjawiskami.
      • Utrata epickości, dystansu (sytuacyjnego, czasowego, ideowego).

    5. Podmiot snu
      • jawna, osobowa konkretyzacja śniącego -> przebieg procesu śnienia
      • pozornie bezosobowe przedstawienie samej materii snu -> struktura sennej wizji

    6. Przykłady
      • Szekspir, Hamlet, Sen nocy letniej -
      • Calderon, Życie jest snem -
      • Carrol, Alicja w krainie czarów -
      • Kafka, Proces i inne powieści
      • Wyspiański, Wesele
      • Krasiński, Nie-Boska komedia
      • Schulz, Sklepy cynamonowe


  3. Sen jako temat wypowiedzi
    Wskazany bezpośrednio przez użycie wyrazu "sen" lub jego odpowiedników semantycznych

    1. Leksyka snu
      Występuje w całym utworze lub tylko jego części. Może być w postaci:
      • bezpośrednio wyrażonych sądów lub opinii prezentujących sformułowany światopogląd poety.
      • współtworzy obraz poetycki ujawniający funkcjonowanie snu jako motywu literackiego.

    2. Obiegowa frazeologia snu
      Wieloznaczność snu:
      • fizjologiczna regeneracja sił
      • marzenie senne
      • odzwierciedlenie naszej podświadomości (Freud)

    3. Potoczna aksjologia snów:
      • Przekonanie o nikłej wartości poznawczej marzeń sennych:
        • sen mara, bóg wiara
        • kto snom wierzy oszukawa siebie
      • Tajemniczość snów
        • zagadkowe sny,
        • tłumaczyć, wykładać sny
      • Ulotność snów
        • pierzchnąć jak sen, rozwiać się
      • Dobre sny
        • sen folga frasunku
    4. Jawa a sen
      • zacieranie granic kontrastu snu i jawą
      • prześnić życie, życie jak sen, czego kto pragnie na jawi, to mu sen przed oczy stawi

    5. Przykłady
      poezja Leśmiana
LITERATURA ONIRYCZNA - literatura, w której sen występuje jako motyw lub zasada kompozycyjna

Komentarz/uwagi/znalezione błędy: MegaStats
Odsłony:
558425 razy
Ocena:
3.76/10
Głosy:
618
Oceń:
Szukaj - Prace - Top 10 - Dodaj pracę - Cz@t
Home | Śmieszne sms | Reklama | Napisz do nas
© Copyright by Mumin Designer 2000-2007